Van alle wetten die de afgelopen jaren op je bordje zijn geland, zit deze het dichtst bij mijn werk — want toegankelijk bouwen is precies het snijvlak van ontwerp en code. En anders dan bij de meeste regels is de deadline hier niet in aantocht: die is al verstreken. Sinds 28 juni 2025 geldt de European Accessibility Act, in Nederland ingevoerd als de Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften. Geen overgangsperiode, en de ACM is al begonnen met controleren. Hieronder wat de wet concreet van je vraagt, waar het in de praktijk misgaat, en waar je begint.
Voor wie geldt het?
Kort: verkoop je online iets aan consumenten, dan vrijwel zeker voor jou. De wet richt zich op e-handelsdiensten — webshops, boekingsplatformen, alles met een afreken- of accountomgeving. Een puur informatieve site zonder transacties valt er meestal buiten, een B2B-platform vaak ook.
Er is één uitzondering: micro-ondernemingen met minder dan tien medewerkers én een jaaromzet onder twee miljoen euro. Val je daarboven, dan geldt de wet gewoon. En het maakt niet uit dat je alleen in Nederland verkoopt — de toezichthouder kijkt naar de Nederlandse markt, dus een Nederlandse webshop valt er net zo goed onder.
Wat de wet concreet vraagt
De norm heet EN 301 549, maar in de praktijk komt het neer op WCAG 2.1 niveau AA: de standaard waar de webwereld al jaren mee werkt. Haalt je site een schone WCAG 2.1 AA-controle, dan zit je goed. Waar het op neerkomt:
Werkt zonder muis
Alles moet met het toetsenbord te bedienen zijn — door een formulier tabben, een menu openen, afrekenen. En je moet altijd kunnen zien waar je bent: een zichtbare focus-rand om het element dat aan de beurt is. Dit is samen met de schermlezer waar de ACM als eerste naar kijkt, omdat het de grootste groep buitensluit als het niet klopt.
Leesbaar voor een schermlezer
Een blinde bezoeker "hoort" je site via software die de code voorleest. Die software heeft nette bouw nodig: een logische koppenstructuur, alt-teksten bij afbeeldingen die iets betekenen, labels aan je formuliervelden, knoppen die zeggen wat ze doen. Dat is geen extra laag — het is gewoon fatsoenlijk gebouwde HTML.
Genoeg contrast, niet leunen op kleur
Tekst moet genoeg afsteken tegen de achtergrond — lichtgrijs op wit valt af. En informatie mag nooit alleen via kleur overkomen: een rood randje om een verplicht veld helpt niemand die kleuren niet onderscheidt. Zet er ook een woord bij.
Formulieren die meedenken
Elk veld een label, en een foutmelding die uitlegt wát er mis is en waar. "Er ging iets fout" is geen foutmelding. Juist bij het afrekenen telt dit dubbel — daar haakt iemand af die niet verder komt, en dat is precies de klant die je al binnen had.
Media met een alternatief
Video met gesproken tekst hoort ondertiteld, een los audiofragment krijgt een transcript. Voor een paar productvideo's is dat een overzichtelijke klus; heb je een hele mediabibliotheek, dan is het structureel werk.
De verklaring en de meldplicht
Naast de site zelf zijn er twee dingen op papier. Het eerste is een toegankelijkheidsverklaring op je website: een korte, vindbare pagina in gewone taal die vertelt hoe toegankelijk je dienst is en waar iemand een probleem kan melden. Bedoeld voor je bezoeker, niet voor de jurist — dus geen PDF, gewoon een webpagina. De ACM controleert of hij er staat.
Het tweede is de meldplicht. Voldoet je site nog niet volledig, dan moet je dat zélf melden bij de ACM — met wat er niet klopt en wanneer je het opgelost hebt. Kritieke problemen binnen een week, de rest binnen een maand. Zelf aangeven dat je ermee bezig bent, is een betere positie dan wachten tot er een klacht binnenkomt.
Waar het in de praktijk stukloopt
De overlay-knop
Er zijn widgets die beloven je site "in één klik toegankelijk" te maken — een zwevend icoontje met schuifjes voor contrast en lettergrootte. Ze werken niet. De onderliggende problemen blijven staan, schermlezer-gebruikers lopen er juist váker op vast, en compliant maken ze je niet. Het is de dure manier om niks op te lossen.
Een verklaring zonder de site aan te passen
Een toegankelijkheidsverklaring publiceren terwijl er aan de site zelf niets verandert, is een briefje op de deur dat het binnen een rommeltje is. De verklaring beschrijft de werkelijkheid, hij vervangt hem niet.
Één keer goed, daarna nooit meer
Toegankelijkheid is geen project met een einddatum. Elke nieuwe productpagina, elke plugin-update, elke banner die er tussendoor in wordt gezet kan het opnieuw breken. Zonder een vast moment waarop iemand het nakijkt, klopt de audit van vorig jaar dit jaar niet meer.
En de boetes?
Die kunnen oplopen tot 900.000 euro of 1% van de jaaromzet. Maar de Nederlandse handhaving is "dialoog-eerst": eerst aanspreken, dan een hersteltermijn, en pas daarna sancties. Uitgedeeld zijn ze nog niet. Toch is dat niet de reden om het te doen — de reële winst zit ergens anders. Één op de drie Nederlanders heeft een beperking, en dat is klandizie die nu bij een onbereikbare afrekenknop afhaakt. Dezelfde nette code die een schermlezer helpt, helpt trouwens ook Google — en de AI-assistenten die je klanten steeds vaker vóór het zoeken zetten. Eén keer goed bouwen, drie keer winst.
Waar begin je?
Met een nulmeting. Je hoeft niet in één keer perfect te zijn — je moet weten waar je staat. Begin bij de twee dingen met de meeste impact, meteen ook de twee waar de ACM het eerst naar kijkt: kun je de hele site met het toetsenbord door, en leest een schermlezer je afrekenproces netjes voor? Dat legt het gros van de knelpunten bloot.
Daarna de rest: contrast, formulieren, media, en de verklaring op je site. Voor de meeste webshops is het geen verbouwing maar een reeks gerichte ingrepen. En wat toch een echte verbouwing blijkt, weet je dan nu — in plaats van op het moment dat er een melding binnenkomt.